Jak to jest?
Antena satelitarna - czy dla każdego?

Publikacja z dwutygodnika 
Samo Życie nr 7/2005 (02.04.05-15.04.05)
www.prenumerata.de
 
Ostatnio VIII Senat Cywilny Federalnego Sądu Najwyższego (Bundesgerichtshof), odpowiedzialny między innymi za rozstrzygnięcia w sprawach podlegających prawu lokalowemu, rozpatrywał w ramach rewizji wyroku prawo lokatora do umieszczenia na budynku anteny satelitarnej. 

Skarżący, lokator rosyjskiego pochodzenia, wynajmuje mieszkanie w miejscowości Calbe, w jednym z domów wielorodzinnych. Mieszkanie jest wyposażone w łącze do odbioru telewizji kablowej, w tym radia i programów telewizyjnych. Po instalacji dodatkowego dekodera (pakietu Digi - KABEL RUS), byłaby możliwość odbioru pięciu rosyjskich programów. 

Pozwany, właściciel mieszkania, pozostawił w gestii lokatora taką możliwość, oczywiście, na jego własny koszt. Skarżący natomiast chce przy pomocy anteny satelitarnej, przymocowanej do metalowej kratki przy oknie pokoju na trzecim piętrze, odbierać większą ilość państwowych i prywatnych rosyjskich programów telewizyjnych. Właściciel mieszkania na instalację anteny na zewnątrz nie wyraził zgody.

Lokator wniósł do sądu wniosek o zasądzenie konieczności zaakceptowania przez właściciela domu instalacji anteny do odbioru telewizji satelitarnej o średnicy maksymalnie do 80 centymetrów.

Sąd Grodzki, który rozpatrywał sprawę, przychylił się do wniosku lokatora-cudzoziemca.

Apelacja właściciela została przed Sąd Krajowy odrzucona, ale z możliwością rewizji wyroku. Tak więc sprawa trafiła do Federalnego Sądu Najwyższego. 

Federalny Sąd Najwyższy rewizję lokatora odrzucił. W swoim orzeczeniu wskazał też na podstawowe prawa lokatora, wynikające z Artykułu 5, ustęp 1, punkt 1 i podpunkt 1 Ustawy Zasadniczej, w których mowa jest o tym, że ma on prawo do swobodnego i bez przeszkód korzystania z powszechnie dostępnych źródeł informacji i że muszą one być w sporach cywilno-prawnych respektowane. Z drugiej jednak strony, trzeba dostrzegać także to, że podstawowe prawa właściciela mieszkania, zawarte w Artykule 14, ustęp 1, punkt 1 Ustawy Zasadniczej (konstytucji), zostają naruszone, kiedy wymaga się od niego, aby tolerował zainstalowanie anteny satelitarnej w swojej własności.

W takich sytuacjach wymagane jest z reguły indywidualne rozpatrzenie każdego przypadku. Zachodzi to bowiem ograniczenie, w obu wypadkach, podstawowych interesów, podlegających ustawowo ochronie.

W orzeczeniu podkreśla się, że należy respektować uznane prawo dostępu do informacji w celu utrzymywaniu więzi z krajem pochodzenia oraz pielęgnacji tradycji kulturowych i języka ojczystego w odniesieniu do obcokrajowców mieszkających na stałe w Niemczech. I to prawo Federalny Sąd Najwyższy rozpatrując sprawę uwzględnił. Wyszedł jednak z założenia, że skarżący za pośrednictwem odpowiedniego pakietu programów (Digi-KABEL-RUS) miałby możliwość odbioru pięciu rosyjskojęzycznych stacji w oparciu o istniejącą w budynku sieć telewizji kablowej. 

W tej konkretnej sytuacji Sąd Najwyższy uznał więc, że prawo własności ma tu pierwszeństwo, bo umieszczenie anteny satelitarnej na zewnątrz naruszyłoby estetykę fasady.

Wyrok z 2 marca 2005 roku, VIII ZR 118/04; AG Schönebeck - 4 C 111/03 (III); LG Magdeburg - 12 S 327/03 (118).

Jakie stąd wnioski?

Z orzeczenia Federalnego Sądu Najwyższego płyną następujące wnioski:

- także cudzoziemcy mieszkający w Niemczech nie mają nieograniczonego roszczenia do korzystania z anteny do odbioru telewizji satelitarnej, kiedy mieszkanie wyposażone jest w sieć telewizji kablowej i umożliwia ona odbiór obcojęzycznych stacji, a właściciel mieszkania nie wyrazi zgody na instalację “talerza”;

- właściciel mieszkania zamiast zgody na instalację anteny satelitarnej może wskazać na możliwość zakupu i instalacji dodatkowego urządzenia, które umożliwi odbiór obcojęzycznych programów za pośrednictwem sieci kablowej;

- sprawy i spory tego typu muszą być rozpatrywane indywidualnie, przy jednoczesnym uwzględnieniu interesów właściciela lokalu.

Odtąd więc, tak wynika z orzeczenia Federalnego Sądu Najwyższego, nie mają cudzoziemcy nieograniczonego roszczenia do odbioru każdego możliwego programu radiowego czy telewizyjnego w języku ojczystym.