Cicha noc, święta noc...

Publikacja z tygodnika "TYDZIEŃ" Nr. 11 z 23.12.2006
 
Została przetłumaczona na blisko 300 języków i dialektów, znają ją mieszkańcy niemal wszystkich krajów świata, a w wigilijny wieczór śpiewają ją 2 miliardy ludzi na wszystkich kontynentach naszego globu. Nie chodzi o przebój muzyki pop z lat dziewięćdziesiątych, lecz o nastrojową kolędę "Cicha noc, święta noc...". Jej prawykonanie miało miejsce 188 lat temu, a jej kolebką jest urocza Ziemia Salzburska.

Było 24 grudnia 1818 roku, kiedy ówczesny wikary Joseph Mohr nowej parafii w Oberndorf nieopodal austriackiego Salzburga wręczył organiście  Franzowi Gruberowi pewien wiersz z prośbą, aby ten znalazł pasującą melodię na dwóch solistów i chór z towarzyszeniem gitary. Tymi słowami Franz Xaver Gruber
opisał historię powstania znanej na całym świecie kolędy "Cicha noc, święta noc...".
Tekst powstał najprawdopodobniej już w 1816 roku w Lungau, kiedy Joseph Mohr pracował w tamtejszej parafii. Dlaczego dwa lata później tekst został zamieniony w kolędę, można tylko spekulować. Jedna z legend głosi, że organy w Oberndorfie były w tak złym stanie, że nie nadawały się do użytku i dlatego
powstał utwór muzyczny na dwa głosy (tenor i sopran) oraz chór. Pieśń została odśpiewana po raz pierwszy w Wigilię 1818 roku. Zgromadzeni w świątyni wierni byli oczarowani urokiem i prostotą pieśni. Utwór powędrował razem ze swoimi autorami przede wszystkim do okolicznych miejscowości - przy czym obaj początkowo nie byli wymieniami jako twórcy kolędy. A do slazburskiego śpiewnika kościelnego kolęda trafiła dopiero w 1866 roku. A jeszcze wcześniej dzięki
rodzinom Rainer i Strasser kolęda dotarła przez tyrolską dolinę Zillertal (1819), do Lipska (1832) i Nowego Jorku (1839). Katoliccy i protestanccy misjonarze przenieśli pieśń na przełomie wieków na wszystkie kontynenty. Dziś kolęda znana jest w 300 tłumaczeniach. Uszkodzony przez powodzie kościół św. Mikołaja
musiał zostać kilka lat później rozebrany, a na jego miejscu wzniesiono kaplicę, upamiętniająca wydarzenia z 1818 roku. Jej wnętrze zdobi ołtarz ze żłóbkiem oraz okienne witraże, przedstawiające autora słow i kompozytora. 
Na budynku zakrystii umieszczona jest tablica informująca, że właśnie tu mieszkał Joseph Mohr. Plac przed nowym kościołem parafialnym zdobi pomnik Mohra.
Najbardziej znaną uroczystością upamiętniająca powstanie kolędy, która odbywa się w Wigilię, 24 grudnia każdego roku o godz 17:00 jest specjalna msza, która trwa około 30 min. Towarzyszy jej oprawa muzyczna w wykonaniu chóru. Na koniec mszy chór śpiewa koledę "Cicha noc", a do chóru przyłączają się wszyscy obecni (na ogół jest to kilka tysięcy osób z całego świata). Wszystko odbywa się przed kapliczką, bo w środku jest zbyt ciasno. Zarówno kapliczkę jak i własnie tę uroczystość można obejrzeć na żywo w internecie. Jak co roku, również 24 grudnia 2003 r. w wigilijne popołudnie na trasę Salzburg - Oberndorf - Salzburg wyjedzie specjalny stary pociąg z Betlejemskim Światłem Pokoju.
Pasażerowie tego pociągu spotkają się ze św. Mikołajem, po czym z pochodniami udadzą się do kaplicy "Cichej nocy",  oddając hołd autorom najpopularniejszej kolędy świata. 

Sebastian Wieczorek

CIEKAWOSTKA
"Cicha noc, święta noc", po niemiecku "Stille Nacht, heilige Nacht!" znana jest po angielsku jako "Silent night, holy night", po francusku: "Douce nuit, sainte nuit!", "Santo Natal! Notte d’opal!" - po włosku, "Noche de paz! Noche de luz!" - po hiszpańsku, "Stilla natt, heliga natt!" - po szwedzku, "Ákamot mét, Ákamot mét!" - w języku Indian z brazylijskiego dorzecza Amazonki, "Shizukeki mayonaka Maki no misora" - po japońsku, czy też "Tichaja nocz, diwnaja nocz!" - po rosyjsku. Tekst został też przełożony na łacinę i zaczyna się od słów: "Alma nox, tacita nox!".
Kopia kaplicy "Cichej nocy" w skali 1:1 stoi także w Bronner’s Christmas Wonderland w Frankenmuth (stan Michigan/USA). Nieco mniejsze, w skali 1:25  znajdują się w Minimundus (Karyntia/Austria) oraz w saksońskim Liechtestein (Niemcy).

Cicha noc, święta noc .... w internecie
www.stillenacht.info
Kamera internetowa przekazuje od grudnia 2002 roku obrazy na żywo z Placu Cichej Nocy w Oberndorfie (niedaleko Salzburga), miejsca premiery najbardziej znanej na świecie kolędy. Punktem szczytowym, również w tym roku będzie 24 grudnia, kiedy tysiące internautów na żywo będzie obserwować uroczystość.